Een participatieve aanpak is een essentiële voorwaarde voor een kwalitatief beleid. Voor wie zich nog afvraagt waarom participatie zinvol is, hierbij de meerwaarde van een participatieve aanpak:

1. Breed draagvlak voor het beleid
Via participatie vooraf vergroot je het draagvlak voor beslissingen. Je maakt burgers (mee) verantwoordelijk voor de bereikte resultaten en vermijdt via dit "brede eigenaarschap" tegenstand achteraf.

2. Meer diverse ideeën
Participatie leidt tot het mobiliseren van een grote diversiteit aan ervaringen, kennis, vaardigheden, expertise, inzichten en perspectieven. Op die manier ontstaan nieuwe, originele ideeën die het beleid inhoudelijk kunnen ondersteunen en verrijken.

3. Stevigere beslissingen en argumenten
Een breed kennisveld en diverse meningen geven ook aanleiding tot beter geïnformeerde en beargumenteerde keuzes. Democratie is niet gebaat bij onverschilligheid maar heeft tegenspraak nodig. Tegenspraak geeft stevigheid aan de beleidsbeslissingen.

4. Meer democratie
Participatie is tevens een doel op zich: het kan leiden tot een meer open en directe democratie. Een levende democratie is niet mogelijk zonder een investering in sociaal kapitaal: meer ‘wakkere’ en mondige burgers moeten verantwoordelijkheid opnemen in de uitbouw van de samenleving. Burgerparticipatie creëert een buffer tegen de erosie van de democratie.

Met de opmaak van de cultuurbeleidsplannen 2008-2013 werden heel wat mooie dingen gerealiseerd op vlak van participatie (zie ook In de praktijk). De huidige generatie cultuurprofessionals heeft relevante expertise opgebouwd die dankbaar ingezet kan worden bij de opmaak van gemeentelijke meerjarenplannen. Gezien de grote meerwaarde van een participatief proces, moedigen wij onze cultuurprofessionals aan het nodige initiatief te tonen en waar mogelijk een trekkersrol op te nemen. De cultuur- en bij uitbreiding vrijetijdssector kan terugblikken op een mooi parcours en in heel wat gemeenten zit het participatiegegeven intussen ingeworteld in het DNA van de vrijetijdsdiensten. Niet alle sectoren binnen een gemeente zijn echter even vertrouwd met inspraak en betrokkenheid. Ook voor het Management Team kan participatie een nieuw gegeven zijn. Belangrijk dus om de aanwezige expertise aan te bieden en op een zinvolle manier in te zetten.

Wie zich verder in het thema Participatie wil verdiepen vindt hieronder interessante lectuur. In april 2012 organiseerde LOCUS een aantal Vrijdagontmoetingen, waaronder 'Burgerparticipatie: slappe koffie?' met Stef Steyaert.